تبلیغات
تازه های دنیای امروز - دروازه قرآن شیراز

دنیا جای خوبی است، ارزش جنگیدن دارد

دروازه قرآن شیراز

نویسنده :متین
تاریخ:یکشنبه 1391/11/22-08:15 ب.ظ

shiraz

دروازه قرآن یکی از نمادهای، تأثیر قرآن بر زندگی مردم ایران و از بناهای ارزشمند اسلامی در کشور ما به شمار می آید.دروازه قرآن، بنایی است اسلامی ایرانی که با معماری خاص خود در ورودی تعدادی از شهرهای ایران خودنمایی می کرده و می کند.از اینکه در طول تاریخ چه تعداد دروازه قرآن و در چه شهرهایی بنا شده است، اطلاع دقیقی در دسترس نیست؛امّا گزارش های تاریخی و نیز بناهای باقی مانده، حکایت از اهمیت این گونه بناها در فرهنگ دینی مردم ایران دارد.

در میان دروازه قرآن هایی که در ایران وجود داشته و دارد، دروازه قرآن شیراز،هم از نظر قدمت و هم از دیدگاه شهرت عمومی از اهمیت ویژه ای برخوردار است،از این رو به بررسی بنای این دروازه و دوره های تاریخی گذشته بر آن و نیز بررسی اعتقاد مردم به آن و گویه های عامیانه درباره آن می پردازیم.

مرحوم شهری درباره دروازه های شهر تهران می گوید:«در هر طرف از جهات چهار گانه شهر، سه دروازه وجود داشت».1

هر یک از این دروازه ها به نامی شهرت داشت.پاره ای از این دروازه ها بر اساس راه اصلی شهر مقصد،نامگذاری می شد. مثلاً: دروازه ای که سر راه قزوین بود به دروازه قزوین نام می گرفت و برخی دروازه ها به نام همان محل نام گذاری می شد. مانند: دروازه ری و تعداد دیگری از دروازه ها به دلیل خصوصیت ویژه آن نامگذاری می شد. مانند: دروازه قرآن.

امّا دروازه قرآن ،معمولاً به شکل بناهایی طاقی شکل هستند که جایگاه ویژه ای در بالای این طاق ها برای قرار دادن یک یا چند جلد قرآن کریم در نظر گرفته می شود و هدف از بنای این گونه ساختمان ها، عمل به آموزه هایی است که سفارش به پناه جویی از قرآن کریم کرده و مردم را به امنیت یابی از طریق قرآن تشویق و ترغیب نموده است.

دروازه قرآن شیراز

دروازه قرآن شیراز

در شمال شهر شیراز در مسیر اصفهان به شیراز در میانه کوه های بابا کوهی و چهل مقام، تنگ راهی وجود دارد که آن را تنگه الله اکبر می خواندند.در کناره راه اصلی،بنای تاریخی به چشم می خورد که مشهور به دروازه قرآن است.وجه تسمیه این بنا ـ دروازه قرآن ـ به خاطر قرآنی است که در درون اتاقکی بر بالای این بنا جای داده شده است.

درباره بنای اصلی دروازه قرآن شیراز گفته اند:در زمان حکومت شیعی آل بویه، هنگامی که عضدالدّوله دیلمی در فارس حکومت می کرد.در حدود سال 328 (هـ.ق) به دستور او بنای دروازه شیراز نهاده شد تا قرآنی را بر بالای دروازه گذاشته تا مردم، هنگام ورود و خروج از زیر قرآن رد شوند و مسافران به برکت عبور از زیر آن به سلامت،مسافرت خود را به پایان برند.این دروازه، شامل یک طاق مرتفع از نوع طاق کجاوه ای در وسط طاق با ارتفاع کم در طرفین بوده است.

به مرور زمان طاق شکسته و تخریب شد تا اینکه در زمان حکومت کریم خان زند( 1172 ـ 1193هـ .ق) مجدداً این دروازه را بازسازی نموده و در قسمت فوقانی اتاقکی ساختند و دو جلد قرآن نفیس به خط ثلث در آن جای دادند.

در زمان قاجاریه که چند زلزله شیراز را تکان داد، این دروازه آسیب هایی دید، امّا به وسیله محمد زکی خان نوری مورد بازسازی و مرمّت قرار گرفت.این بنا تا سال 1315 شمسی بر پا بود تا اینکه در طرح توسعه راه شمالی شیراز این بنا را که بر سر راه بود، تخریب و قرآن های آن را به موزه پاریس منتقل کردند.

از دروازه توصیف شده، تصویرهایی در دست است که در بالای آن اتاقی با پنجره مشبّک وجود دارد. در سال 1327 شمسی یکی از بازرگانان مشهور شیراز به نام حاج حسین ایگار معروف به اعتماد التجار،آستین همّت بال زده و دروازه جدید را با فاصله کمی از دروازه کهن برپا داشت.

دروازه جدید در اندازه بزرگ تر، شامل دهانه قوس تیزه دار و دو ورودی کوچک بر روی جرزهای دو طرف و اطاق مستطیل شکلی بر فراز آن برای گذاشتن قرآن برپا گردید.

در این بنا، آیاتی از قرآن را به خط ثلث و نسخ دور تا دور در دروازه قرآن نقش کرده اند؛در پیشانی شمالی این طاق آیه :«انّ هذا القران یهدی للتی هی اقوم» .(سوره اسراء، آیه 9) و بر پیشانی جنوبی و سمت شهر شیراز آیه :«قل لئن اجتمعت الانس و الجنّ علی…».(سوره اسراء، آیه 88) و در گوشه غربی طاق آیه :«انّا نحن نزّلنا الذّکر» و ادامه آیه در گوشه شرقی: «و انّا له لحافظون» (سوره حجر، آیه 9) نوشته شده است.2

قرآن های دروازه شیراز و نویسندگان آنها

قرآن هایی که در دروازه قرآن قدیمی شیراز وجود داشت، از شهرت ویژه ای برخوردار بود و مورد اعتقاد عجیب مردم .این قرآن به «قرآن هفده من» شهرت داشته است و ظاهراً قرآن های بزرگی بود که به دید ظاهر بسیار سنگین می آمده، لذا در گفتگوی مردم به این نام مشهور شده است.

هدایت در کتابش می نویسد:«بالای این دروازه قرآنی است که معروف است، هفده من وزن دارد یک نفر که قرآن مزبور را دیده است می گوید:حدود سه چهار من بیشتر وزن آن نیست».3

درباره نویسندگان این قرآن های نفیس خطی نیز اعتقادهایی وجود دارد.عده ای آن را به امام حسین(ع) نسبت داده و آن را به خط ایشان می دانند و عده ای دیگر آن را به خط امام زین العابدین؛ ولی غالباً آن را به خط سلطان ابراهیم فرزند شاهرخ گورکانی یاد کرده اند که در دو جلد و به خط ثلث نگاشته شده است.

مردم شیراز به رد شدن از زیر قرآن این دروازه، اعتقادی خاص داشتند، طی یک رسم قدیمی، مردم شیراز روز اول هر ماه قمری به کنار این دروازه می آمدند و از زیر این قرآن رد می شدند و بدین ترتیب خود را تا آخر ماه در پناه کتاب آسمانی در مقابل بلاها بیمه می کردند».4

در فرهنگ مردم ایران به ویژه اهالی شیراز،گویه ها و مثل هایی نشأت گرفته از قرآن و دروازه قرآن وجود دارد که به یک نمونه از آن اشاره می کنیم.

گاه در گفتگوهای روزمره می شنویم: «مگر قرآن هفده من را تمام کرده ای».از گفتن این جمله اراده می کنند که:مگر کار فوق العاده ای انجام داده ای که این قدر ادّعا و افاده می کنی.مگر چنین قرآنی نوشته و تمام کرده ای که افاده زیادی داری.5

shiraz

دروازه قرآن های موقت

خوب است بدانیم، همیشه دروازه قرآن ها،دائمی و ساختمان های بزرگ و آن چنانی نیستند؛ بلگه گاه به صورت موقت دروازه قرآن هایی از چوپ و کاغذ و… ساخته می شود که هدف از ساخت آن همان رد شدن از زیر قرآن و امنیت جویی از آن است.

در مقاله ای از شهید آوینی با نام «دروازه قرآن» در وصف حال و هوای جبهه و رزمندگان اسلام در ایام جنگ ایران و عراق و در شب عملیات آمده است:«راهیان طریق ولایت، روز انتظار را با شب تحقق وعده های خدا طی می کنند و از میان سنگلاخ های منطقه کوهستانی، خود را به خط می رسانند، کدام پناهی از پناه حضرت امام زمان امن تر و محکم تر و کدام سایه ای از سایه قرآن گسترده تر… چند بسیجی در حال برپا کردن دروازه قرآن هستند؛بچه های لشکر سیدالشهد دروازه قرآن بر می افرازند ، همه چیز را برای ساعت اعزام سپاهیان رسول خدا آماده می سازند».

همچنین در یکی از سایت های آموزش و پرورش درباره به مدرسه رفتن سال اولی ها آمده است:کلاس اولی ها پس از اجرای برنامه های شاد و گلباران،با استقبال گسترده مسؤولان از زیر دروازه قرآن عبور کرده،راهی کلاس ها شدند.

1.تهران قدیم، ج 1،ص 17.

2.مطالب این بخش برگرفته از دایرة المعارف تشیع، ج 7، ص 481 و برخی سایت های اینترنتی است.

3.فرهنگ عامیانه مردم ایران،ص 137.

4. از فرهنگ عامیانه مردم ایران، ص 137.

5.داستان نامه بهنیاری، ص 509.




http://boileoso.strikingly.com/
یکشنبه 1398/04/2 09:14 ب.ظ

Amazing many of helpful info.
we like it safe cheap cialis cialis professional yohimbe generic for cialis online cialis generic for cialis costo in farmacia cialis cialis 5 mg cialis farmacias guadalajara cialis free trial cialis 5 mg schweiz
Cialis 20 mg
یکشنبه 1398/04/2 06:00 ق.ظ

Many thanks! I like this.
cialis pills price each cialis cipla best buy cialis without a doctor's prescription cialis et insomni compare prices cialis uk acheter du cialis a geneve cialis dosage cialis kamagra levitra cialis mit grapefruitsaft cialis generico in farmacia
http://meopanli.strikingly.com/
جمعه 1398/03/31 09:32 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
cialis free trial rx cialis para comprar how do cialis pills work cialis tadalafil cialis uk dosagem ideal cialis cialis venta a domicilio cost of cialis per pill cialis dose 30mg deutschland cialis online
http://viofunddor.strikingly.com/
چهارشنبه 1398/03/29 06:32 ب.ظ

Thank you. A good amount of info!

tadalafil 5mg cialis 5 mg effetti collateral link for you cialis price cialis 5 mg cialis for daily use online prescriptions cialis cialis for sale only now cialis for sale in us cialis tablets for sale click now cialis from canada
Cialis canada
چهارشنبه 1398/03/29 02:21 ق.ظ

Good data. Appreciate it!
cialis preise schweiz cialis authentique suisse cialis pills boards cialis coupon non 5 mg cialis generici cialis generico online we choice free trial of cialis cialis lilly tadalafi cialis with 2 days delivery acquisto online cialis
http://serreupron.strikingly.com/
سه شنبه 1398/03/28 03:43 ق.ظ

Cheers, Plenty of content!

side effects of cialis cialis dosage recommendations tarif cialis france if a woman takes a mans cialis cialis 5 effetti collaterali if a woman takes a mans cialis low cost cialis 20mg viagra vs cialis vs levitra where cheapest cialis click here take cialis
http://stanvalpe.strikingly.com/
دوشنبه 1398/03/27 12:51 ب.ظ

You said it adequately..
buy online cialis 5mg cialis 20 mg try it no rx cialis cialis 5 effetti collaterali dose size of cialis acquisto online cialis cialis italia gratis cialis in sconto we like it cialis price acheter cialis meilleur pri
http://discsali.strikingly.com/
یکشنبه 1398/03/26 10:47 ب.ظ

Kudos, Lots of data.

cialis savings card cialis 30 day trial coupon prix de cialis comprar cialis navarr cialis 5 effetti collaterali cialis en 24 hora price cialis best order generic cialis online cialis canada cialis cipla best buy
http://bioniper.strikingly.com/
شنبه 1398/03/25 06:49 ب.ظ

Appreciate it, Plenty of content!

canadian discount cialis generic cialis 20mg uk cialis sans ordonnance we choice free trial of cialis cialis uk cialis lilly tadalafi tadalafil 5mg walgreens price for cialis cialis pas cher paris miglior cialis generico
http://abhunse.strikingly.com/
شنبه 1398/03/25 04:25 ق.ظ

Amazing a lot of great tips.
dosagem ideal cialis cialis 100mg suppliers cialis y deporte cialis cuantos mg hay are there generic cialis can i take cialis and ecstasy buying cialis in colombia cialis herbs try it no rx cialis cialis rezeptfrei
http://aralfhis.strikingly.com/
جمعه 1398/03/24 02:22 ب.ظ

Cheers, I enjoy this!
cialis dosage amounts click here to buy cialis cialis patentablauf in deutschland cialis kaufen bankberweisung cialis bula cialis 20 mg effectiveness only here cialis pills cialis italia gratis cialis en 24 hora costo in farmacia cialis
30 mg cialis
پنجشنبه 1398/03/23 11:57 ب.ظ

Kudos. Plenty of posts!

cialis from canada cialis canadian drugs cialis billig cialis with 2 days delivery generic cialis with dapoxetine female cialis no prescription cialis canadian drugs cialis dose 30mg can i take cialis and ecstasy compare prices cialis uk
http://eladut.strikingly.com/
پنجشنبه 1398/03/23 10:27 ق.ظ

You made your point!
cialis ahumada cialis 5 mg buy buy original cialis cialis prezzo al pubblico price cialis per pill we like it safe cheap cialis cialis official site cheap cialis prezzo di cialis in bulgaria cialis 20 mg cut in half
http://nalaget.strikingly.com/
چهارشنبه 1398/03/22 08:21 ب.ظ

You definitely made your point!
5 mg cialis coupon printable cialis 5 mg only best offers cialis use cialis 50 mg soft tab generic cialis at the pharmacy best generic drugs cialis tadalafil tablets cialis sale online cialis mit grapefruitsaft cialis from canada
cialisvie.com
دوشنبه 1398/03/20 07:15 ب.ظ

Reliable stuff. Thanks a lot.
cialis in sconto cialis online nederland calis cialis vs viagra when will generic cialis be available we use it 50 mg cialis dose cialis online napol generic cialis at walmart cialis online napol cialis preise schweiz
how long is the effect of viagra
شنبه 1398/03/18 12:43 ب.ظ

I was able to find good information from your content.
http://cialisvie.com/
شنبه 1398/03/18 07:58 ق.ظ

You actually suggested it adequately.
generic cialis 20mg uk cialis kamagra levitra cialis online holland brand cialis generic cialis 20mg preis cf comprar cialis navarr cialis dosage buying cialis overnight generic cialis review uk cialis super kamagra
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر